
Üretim kapasitesi: 600–10.000 t/d
Isı geri kazanım oranı: ≥%72
Kullanım alanları: Çimento, silikat ürünleri, yeni yapı malzemeleri vb.
Izgaralı soğutucu, çimento fabrikalarında kullanılan, ani soğutma tipi bir çimento soğutucusudur. Izgaranın hareket biçimine göre ızgaralı soğutucular döner, titreşimli ve itmeli olmak üzere üç tipe ayrılır. Soğutma teknolojisinin gelişmesiyle itmeli ızgaralı soğutucu, çimento üretim hatlarında en yaygın kullanılan klinker soğutucu olarak kabul edilmektedir.

Izgaralı soğutucunun parçaları
Izgaralı soğutucu, üst ve alt gövde, ızgara plakası, ızgara yatağı, yatağın tahrik ve destek düzenekleri, klinker kırıcı, huni, sürüklemeli zincirli konveyör, otomatik yağlayıcı ve soğutma havası ünitesi gibi bileşenlerden oluşur.
Izgara plakası ile ızgara yatağının yapısı, ızgaralı soğutucunun en önemli unsurlarıdır. Besleme tabakasının kalınlığını, ızgara yatağının birim alanı başına üretim miktarını, hava besleme sisteminin çalışma verimini ve ısı geri kazanım verimini belirler. Bu nedenle ızgaralı soğutucunun geliştirilmesi esas olarak ızgara plakası ve ızgara yatağı üzerinde yapılan düzenlemelerle ilgilidir.






Izgaralı soğutucunun öne çıkan özellikleri
- Izgaralı soğutucu, modüler yapısı sayesinde farklı ölçeklerdeki çimento fırınlarına kolayca uyarlanabilir.
- Izgara yatağının altına dökülen malzeme için taşıma ekipmanı gerekmez.
- Izgara yatağının ayarlanması ve optimize edilmesi, klinkerin homojen biçimde soğutulmasına yardımcı olur.
- Yüksek ısıl verim.
- Yüksek taşıma verimi.
- Aşınma ve yıpranma azdır, bakımı kolaydır.

Izgaralı soğutucunun işlevleri
Klinkerin soğutulması
Klinker sıcaklığı, ızgaralı soğutucunun soğutma verimini yansıtan önemli bir performans göstergesidir. Ayrıca sonraki aşamalarda klinkerin taşınması, depolanması ve çimento üretimi için öğütülmesine uygun koşulları sağlar. Günümüzde soğutucu üreticisinin garanti ettiği klinker sıcaklığı, ortam sıcaklığının 65 ℃ üzerindedir. Üçüncü önemli konu, klinkerin soğuma hızının nasıl artırılacağıdır.
Döner fırına ve ocağa beslenen sekonder ve tersiyer havanın ısıtılması
Soğuk hava ile 1.200 ℃ sıcaklıktaki klinker arasındaki ısı alışverişi sonucunda, klinkerin soğumasıyla açığa çıkan ısı geri kazanılır. Isı transfer verimine bağlı olarak sekonder ve tersiyer hava sıcaklıkları 800–1.100 ℃ arasındadır. Bu nedenle ızgaralı soğutucunun yüksek sıcaklık bölümünde malzeme yatağının kalınlığı 800 mm'nin üzerinde tutulmalıdır. Bu bölümde ızgara plakasının altındaki fan yüksek basınçlı olmalıdır. Ayrıca ısı geri kazanımını ve malzemenin ızgara yatağı üzerindeki dağılımını iyileştirmek için burada 6–9 sıra eğimli sabit ızgara plakası bulunmalıdır.
Yüksek sıcaklıktaki klinkerin taşınması ve kırılması
Bu üç görev arasında sekonder ve tersiyer hava sıcaklıklarındaki artış kesinlikle klinker sıcaklığındaki düşüşün sonucudur. Ancak klinker sıcaklığını düşüren her önlem sekonder ve tersiyer hava sıcaklıklarını artıramaz. Bu nedenle ızgaralı soğutucudan çıkan klinkerin sıcaklığı kontrol edilmelidir. Soğutma havası sınırsızca artırılırsa, yüksek sıcaklık bölümünde hava kullanımı gelişigüzel artırılırsa veya düşük sıcaklık bölümünde daha fazla hava kullanılırsa soğutucudan çıkan klinkerin sıcaklığı düşer. Buna karşılık fırına giren sekonder ve tersiyer havanın sıcaklığı yükselmez. Aksine, soğutucunun atık gaz sıcaklığı yükselir. Bu durumda klinker üretiminde ısı tüketimi azalmaz, egzoz fanının elektrik tüketimi ve toz toplayıcının yükü artar.

Izgaralı soğutucunun teknik özellikleri
| Tip | Üretim miktarı (t/d) | Izgara yatağı
etkin alanı (t/d)m 2 | Birim alan başına kapasite | Tahrik türü | Bölüm sayısı |
|---|---|---|---|---|---|
| HCFC-1000 | 1000~1100 | 27.7 | 39.7 | Mekanik | 2 |
| HCFC-1200 | 1200~1300 | 30.5 | 42 6 | Mekanik | 2 |
| HCFC-1500 | 1500~1600 | 36.1 | 44.3 | Mekanik | 2 |
| HCFC-2000 | 2000-2100 | 46.6 | 45 | Mekanik | 2 |
| HCFC-2500 | 2500-2600 | 64.8 | 40.1 | Hidrolik ve mekanik | 2 |
| HCFC-3000 | 3000-3200 | 75.a | 42.2 | Hidrolik ve mekanik | 2 |
| HCFC-3500 | 3500-3700 | 87.8 | 42.1 | Hidrolik ve mekanik | 2 |
| HCFC-4500 | 4000-4500 | 107 5 | 41 9 | Hidrolik | 2 |
| HCFC-5500 | 5000-5500 | 131.8 | 41.7 | Hidrolik | 3 |
| HCFC-6500 | 6000-6500 | 154.6 | 42 | Hidrolik | 3 |
Izgaralı soğutucunun çalışma prensibi
Izgaralı soğutucu nasıl çalışır? Yüksek sıcaklıktaki klinker, fırından ızgara yatağına düşer. İleri geri hareket eden ızgara plakası klinkeri yatağın tüm uzunluğu boyunca iterek belirli kalınlıkta bir malzeme tabakası oluşturur. Izgaranın altından yukarı doğru üflenen soğutma havası bu tabakaya nüfuz edip yayılır ve sıcak klinkeri soğutur. Soğutma havası klinkeri soğuturken ısınır. Yüksek sıcaklığa ulaşan hava, ön ayrıştırmalı fırın sisteminde döner fırına ve ön kalsinatöre yanma havası olarak beslenir. Sıcak havanın bir bölümü kurutmada da kullanılabilir. Fazla sıcak hava ise tozdan arındırıldıktan sonra atmosfere verilir.





















