Havalı bant veya havalı bant konveyörü, kuru toz malzemelerin taşınmasında kullanılan bir pnömatik taşıma ekipmanıdır. Tane boyutu 3–6 mm veya daha küçük olan toz malzemeleri taşıyabilir. Çimento sanayisinde çimento, uçucu kül ve ham maddelerin taşınmasında sık kullanıldığı için çimento fabrikası havalı bandı olarak da bilinir.
Havalı bantlar, dönen parça içermemeleri, bakım kolaylığı, iyi sızdırmazlık, gürültüsüz, güvenli ve güvenilir çalışma, daha düşük güç tüketimi ve taşıma yönünü değiştirme kolaylığı sayesinde malzeme taşımada yaygın olarak kullanılır. Çimento taşıyan havalı bantlarda birden fazla noktadan besleme ve boşaltma yapılabilir.




Havalı bant, biri üstte, diğeri altta bulunan kanal biçimli iki gövdeden oluşan akışkan yataklı bir taşıma ekipmanıdır. Gövdelerin arasında aşınmaya ve yüksek sıcaklığa dayanıklı, hava geçirgenliği yüksek bir tabaka bulunur. Gövdenin tamamı belirli bir eğimle yerleştirilir. Besleme ekipmanı malzemeyi üst gövdeye verir. Havalandırılan malzeme eğim yönünde ilerleyerek taşınır.
Eğim, malzemenin kanal içinde akması için gerekli koşullardan biridir. Düşük eğim proses tasarımını kolaylaştırır. Yüksek eğim ise malzeme akışını kolaylaştırarak güç sistemine yapılan yatırımı azaltır.
Havalı bant konveyörünün ana bileşeni, havalı bant bezi olarak da adlandırılan hava geçirgen tabakadır. PETS-6 (polyester) tipi sentetik elyaf kumaştan üretilen bu yeni hava geçirgen tabaka, yüksek sıcaklığa (150 ℃’ye kadar), korozyona ve aşınmaya dayanıklıdır. Düşük nem emilimi, hafiflik, düz yüzey ve uzun hizmet ömrü diğer avantajları arasındadır.








Havalı bant konveyörünün avantajları

- Dökme malzemeyi ambalaja gerek kalmadan doğrudan taşır. Verimi ve taşıma kapasitesi yüksektir.
- Ekipmanın yapısı basittir, az yer kaplar ve ana bölümünde dönen parça bulunmaz. Hafiftir, uzun ömürlüdür ve bakım maliyetlerini önemli ölçüde azaltır.
- Daha az operatör gerektirir, tam otomatik uzaktan yönetim olanağı sağlar ve maliyetleri düşürür.
- Taşıma boru hattı, tesis ekipmanının daha uygun biçimde yerleştirilmesine olanak verecek şekilde esnek olarak düzenlenebilir.
- Taşınan malzemenin nemden ve kirden korunmasını güvence altına alabilir, tozun havaya yayılmasını azaltabilir ve ortam hijyenini iyileştirebilir.
- Malzemeler taşıma sırasında aynı zamanda karıştırılabilir, kademeli olarak kurutulabilir, ısıtılabilir veya soğutulabilir.
- Merkezî ve dağıtılmış taşıma, büyük kot farklarında ve uzun mesafelerde taşıma gibi çeşitli uygulamalar kolayca gerçekleştirilebilir.
Havalı bant konveyörünün çalışma prensibi
Havalı bant konveyörü, taneli malzemeyi hava akımıyla bir boru hattı boyunca taşıyan bir cihazdır. Emişli, basınçlı beslemeli ve karma tipleri vardır. Havalı bant konveyörünün çalışma prensibi, dökme malzemeyi hava akımının kinetik enerjisiyle askıda tutarak boru hattı boyunca havayla birlikte taşımaktır.
- Emişli tip: Emiş fanı çalıştırıldığında sistemin tamamında belirli bir vakum oluşur. Basınç farkının oluşturduğu hava akımı, malzemeyi emiş ağzından alır ve taşıma borusu boyunca boşaltma noktasındaki separatöre götürür. Hava akımından ayrılan malzeme separatörün altından boşaltılır. Beslemenin basit olması ve aynı anda birkaç noktadan malzeme emilebilmesi bu tipin avantajlarıdır. Ancak taşıma mesafesi kısa, kapasitesi düşüktür. Yüksek düzeyde sızdırmazlık gerektirir.
- Basınçlı beslemeli tip: Üfleyici taşıma borusuna hava basar. Besleyiciden gelen malzeme havayla karışır ve karışım basınçla boru boyunca boşaltma noktasına taşınır. Malzeme separatörden sonra boşaltılır. Hava, toz toplayıcıda temizlendikten sonra atmosfere verilir. Emişli tipten farklı olarak aynı anda birkaç noktaya malzeme taşınabilir. Taşıma mesafesi daha uzun, kapasitesi daha yüksektir. Sistemin yapısı ise karmaşıktır.
- Karma tip: Yukarıdaki iki tipin birleşimidir.

Havalı bant konveyörleri için 10 ipucu
- Taşınacak malzemenin durumu: Malzeme kuru toz veya tane boyutu 3–6 mm’nin altında olan, kolayca havalandırılabilen toz olmalıdır. Yaklaşık %0,8 yüzey nemine izin verilir. Aksi hâlde malzeme akışı durur, hatta kanal tıkanır.
- Taşıma kapasitesi: Havalı bandın taşıma kapasitesi birçok etkene bağlıdır ve çoğu zaman büyük ölçüde değişir. Bu nedenle kapasite, teorik hesaplamalar ve fiilî kullanım birlikte değerlendirilerek incelenir. Havalı bant, diğer taşıma makinelerinden farklı olarak kapasite çok düşük olduğunda çoğu zaman malzemeyi düzenli taşıyamaz. Malzeme tabakasının yüksekliğini uygun ölçüde artırmak ise daha homojen bir akışkanlaşma sağlayabilir. Tabaka kalınlığı, malzeme kanalının (üst gövdenin) yüksekliğinin yaklaşık 1/4’ü ile 1/3’ü arasında tutulmalı ve kanal genişliği hedeflenen üretim kapasitesine göre seçilmelidir. Malzeme tabakasının hem fazla kalın hem de fazla ince olması taşımayı olumsuz etkiler.
- Taşıma eğimi: Havalı bant konveyörü, malzemenin taşınacağı yönde eğimli olarak yerleştirilir. Genellikle %4 ile %10 arasında seçilen eğim, taşıma verimini artırabilir. Malzemenin yüzey nemi %0,6–0,8 olduğunda %10 eğim önerilir.
- Gözenekli plakanın hava geçirgenliği: Gözenekli plakalar için gözenekli seramik ve kompozit malzemeler dâhil çeşitli seçenekler vardır. Malzeme, uygulama koşullarına göre seçilir.
- Montaj eğim açısı: Havalı taşıma kanalında uçucu kül taşımak için en uygun eğim açısı 5°–6°’dir.
- Havalı bant gövdesinin genişliği: Taşıma kapasitesi ve kanal gövdesinin genişliği ampirik olarak şu şekilde ifade edilebilir: M = havalı taşıma kanalının taşıma kapasitesi, kg/s, K = sabit, = uçucu külün kanalda tamamen akışkanlaştığı durumdaki yığın yoğunluğu, kg/, B = kanal gövdesinin genişliği, M.
- Hava tüketimi: Havalı taşıma kanalında akışkanlaştırma havasının çalışma basıncı genellikle 3,5–5 Kpa, optimum hava tüketimi ise 2–3/㎡·min düzeyindedir. Başka bir ifadeyle, gözenekli plakanın etkin havalandırma alanının her metrekaresi için dakikadaki hava tüketimi 2–3’tür.
- Uçucu külün nem oranı: Normal koşullarda uçucu külün nem oranı %1’in altındadır. Daha yüksek nem taşıma verimini etkiler, hatta tıkanmaya yol açar.
- Uçucu külün başlangıç hızı: Belirli bir başlangıç hızı, özellikle kısa kanallarda uçucu külün taşınmasını kolaylaştırır.
- Taşıma mesafesi: Uzun mesafeli pnömatik taşımada havanın kanala eşit dağılması ve uçucu külün optimum akışının korunması için kanal boyunca hava beslemesini uygun ölçüde artırmak gerekir.
Havalı bant konveyörünün teknik özellikleri
| Model | XZ200 | XZ250 | XZ315 | XZ400 | XZ500 | XZ630 | XZ800 | |||
| Kanal genişliği | m m | 200 | 250 | 315 | 400 | 500 | 630 | 800 | ||
| Taşıma kapasitesi | a=4° | Çimento | T/h | 22 | 40 | 70 | 130 | 220 | 320 | 400 |
| Ham madde | 16 | 30 | 55 | 100 | 165 | 245 | 310 | |||
| a=6° | Çimento | 40 | 65 | 120 | 250 | 400 | 610 | 765 | ||
| Ham madde | 30 | 55 | 90 | 185 | 300 | 455 | 565 | |||
| a=8° | Çimento | 50 | 80 | 140 | 300 | 470 | 720 | 900 | ||
| Ham madde | 35 | 65 | 110 | 225 | 355 | 540 | 670 | |||
| a=10° | Çimento | 60 | 100 | 170 | 380 | 570 | 900 | 1080 | ||
| Ham madde | 45 | 80 | 140 | 285 | 425 | 670 | 800 | |||
| a=12° | Çimento | 70 | 120 | 205 | 455 | 685 | 1080 | 1295 | ||
| Ham madde | 50 | 95 | 165 | 340 | 510 | 805 | 960 | |||
| Kanal uzunluğu | Standart kanal bölümü | m m | 2000 | |||||||
| Standart dışı kanal bölümü | m m | 250 | ||||||||
| Gerekli hava basıncı | KPa | 4-5.5 | ||||||||
| Hava ihtiyacı | m3/m2.min | 1.5-2 | ||||||||
| Hava geçirgen tabaka | Malzeme | Sentetik elyaf | ||||||||
| Kalınlık | m m | 4-6 | ||||||||
| Sıcaklık | ℃ | 150 | ||||||||
| Radyal kopma dayanımı | N/cm genişlik | 4700 | ||||||||
| Direnç | Pa | 800–1.200 (2 m3/m2.min) | ||||||||














