Çimento öğütme makinesini gerçekten tanıyor musunuz? Çoğu kişinin yanıtı hayır olabilir. Çimento değirmeni olarak da adlandırılan bu makine, ham maddeyi veya klinkeri öğüterek nihai ürüne dönüştürmek için kullanılır. Çimento değirmeni, anahtar teslim bir çimento öğütme tesisinin her zaman temel ekipmanlarından biridir. Genel olarak bilyalı çimento değirmeni, dik çimento değirmeni ve çimento valsli presi gibi pek çok çimento öğütme makinesi türü vardır. Uygulamaya göre çimento öğütme makinesi farin değirmeni ve çimento değirmeni olarak kullanılabilir.

Bilindiği gibi doğru çimento ekipmanı, fabrikanın proseslerini iyileştirebilir, verimliliğini ve kapasitesini artırabilir.
Bir çimento fabrikanız varsa veya yeni bir fabrika kurmak istiyorsanız hem kısa hem de uzun vadeli ihtiyaçlarınızı gözeten net bir plana ihtiyacınız vardır. Neden mi? Böyle bir plan zaman ve kaynak tasarrufu sağlar, ayrıca yüksek maliyetli geçici çözümlere başvurmanızı önler.
Çimento öğütmede başarılı olmanıza veya doğru çimento öğütme makinesini satın almanıza yardımcı olacak bu ipuçlarını izleyin.
1. Açık devre sistem mi, kapalı devre sistem mi daha iyi?
Açık devre sistemde eleme ekipmanı yoktur. Çimento öğütme makinesinden ilk geçişte çıkan ürün nihai çimentodur. Buna “açık akış” denir. Kapalı devrede ise öğütülen malzemenin eleme ekipmanında sınıflandırılması gerekir. İstenen inceliği karşılayan toz nihai ürün olarak alınır. İstenen inceliği karşılamayan iri toz yeniden öğütülmek üzere çimento öğütme makinesine gönderilir. Bu çimento öğütme sistemine kapalı devre sistem, diğer adıyla “çevrimli akış” denir.
Açık devre sistem: Prosesi ve işletimi basittir, daha az sermaye yatırımı gerektirir. Ancak aşırı öğütme sorunu kolayca ortaya çıkar. Öğütme işleminin tamamlanması için değirmendeki tüm malzemenin istenen inceliğe ulaşması gerekir. Kolay öğütülen malzemeler bu inceliğe daha erken ulaştığında çimento değirmeninde bir tampon tabaka oluşur. Bu tabaka diğer malzemelerin öğütülmesini engeller, öğütme verimini ve değirmenin üretim miktarını düşürür, elektrik tüketimini artırır.
Kapalı devre sistem: Açık devre sistemin tersidir. Öğütme olgusunu ortadan kaldırabilir ve çimento değirmenindeki sıcaklığı düşürebilir. Böylece hem öğütme verimi hem de üretim miktarı yüksek olur. Çimento değirmeninin üretimi genellikle %10–20, çimento fabrikasındaki farin değirmeninin üretimi ise yaklaşık %30 artabilir. Ancak kapalı devre sistemin prosesi karmaşıktır. Sistemde gereğinden fazla ekipman türü bulunur. İşletme yönetimi yüksek düzeyde teknik yetkinlik gerektirir ve altyapı yatırımı büyüktür.
2. Çimento öğütme için doğru çözüm nasıl seçilir?
Yukarıda değindiğimiz gibi yaygın olarak kullanılan üç tür çimento öğütme makinesi vardır: bilyalı çimento değirmeni, dik çimento değirmeni ve çimento valsli presi. Uygulamanın koşullarına göre uygun ekipman kombinasyonunu seçeriz. Üç çimento öğütme sistemi şunlardır: çimento valsli presi ve bilyalı çimento değirmeni (0-sepa separatörlü), çimento valsli presi ve bilyalı çimento değirmeni (girdaplı separatörlü), dik çimento değirmeni ve bilyalı çimento değirmeni.
- Çimento valsli presi ve bilyalı çimento değirmeni (0-sepa separatörlü): Sistemin başlıca bileşenleri V tipi separatör, çimento valsli presi, siklon toz toplayıcı, bilyalı çimento değirmeni ve 0-sepa separatördür. Bilyalı çimento değirmeni kapalı devre çalışır. Proses karmaşıktır ve hem ekipman hem de inşaat için yüksek yatırım gerektirir. Özellikle toz separatörü büyük boyutları nedeniyle daha fazla yer kaplar. Fan sayısının fazla olması sistemin elektrik tüketimini artırır. Üretim miktarı açık devre sistemdekinden yüksektir. Özellikle çimento sıcaklığı daha düşük, çimento kalitesi ise açık devre sistemdekinden belirgin biçimde daha iyidir. Çimento valsli presi ile uzun bilyalı değirmenin birlikte çalıştığı sistemde aşırı öğütme sorunları ortaya çıktığı için ince ve uzun bilyalı değirmen kısa ve geniş çaplı bir bilyalı değirmenle değiştirilir.
- Çimento valsli presi ve bilyalı çimento değirmeni (girdaplı separatörlü): Bu sistemin başlıca bileşenleri V tipi toz separatörü, valsli pres, bilyalı değirmen ve girdaplı separatördür. Burada da bilyalı değirmen sistemi kapalı devredir. Diğer proses ilkine benzer.
- Dik çimento değirmeni ve bilyalı çimento değirmeni: Sistemin başlıca bileşenleri dik çimento değirmeni, kombine separatör, bilyalı çimento değirmeni ve 0-sepa separatördür. Diğer sistemlerde olduğu gibi bilyalı çimento değirmeni kapalı devre çalışır. Bu sistemde dik çimento değirmeni ön öğütme için kullanılır. Sistemin ayrı bir havalandırma düzeni vardır. Bilyalı çimento değirmeninden çekilen gaz, 0-sepa separatörün birincil, ikincil ve üçüncül havası için ortam havası olarak kullanılır. Ekipman yatırımı görece yüksektir, ancak dik çimento değirmeni açık havaya kurulabildiği için inşaat maliyeti düşüktür. Dik çimento değirmeninin bakım kapasitesi çimento valsli presininkinden daha düşük olduğundan çalışma oranı daha yüksektir.
Yukarıdaki değerlendirmeye göre sistemler proses, avantajlar, dezavantajlar ve enerji tüketimi bakımından benzerdir. Uygulanacak sistem, fiilî ihtiyaca göre seçilebilir.
3. Çimento öğütme makinesinin teknik özellikleri nasıl seçilir?
Piyasada çok sayıda çimento değirmeni üreticisi ve farklı teknik özelliklere sahip pek çok öğütme makinesi vardır. Uygun modeli seçerken iki ölçütü esas alabilirsiniz. İlki ihtiyaç duyduğunuz üretim kapasitesidir. Üretim miktarı, çimento değirmeninin boyutuyla orantılıdır. İkinci ölçüt planladığınız yatırım tutarıdır. Bütçenizin sınırları içinde kalmak daha ekonomiktir.
| Teknik özellik | Kapasite (t/h) | Dönme hızı (r/min) | Öğütücü ortam | Motor | Redüktör | Ağırlık (t) | Boyutlar (m) | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Model | Güç (kw) | Model | Güç (kw) | ||||||
| φ3ⅹ9 | 33-34 | 19.6 | 79 | YR1000-8/1180/Y160M-4 | 1000/11 | NAL108/8/ZS110-19 | 8/280 | 156.5 | 25.2ⅹ6.6ⅹ5.8 |
| φ3ⅹ11 | 35-40 | 18.3 | 97 | YR1250-8/1430/Y160M-4 | 1250/11 | YNL1210 | 6.3 | 178 | 26.4ⅹ5.8ⅹ5.8 |
| φ3ⅹ12 | 38-40 | 18.1 | 100 | YR1250-8/1430/Y160M-4 | 1250/11 | JS110 | 41.27 | 187.3 | 27.2ⅹ5.9ⅹ4.8 |
| φ3.2ⅹ11 | 40 | 18 | 103 | YR1400-8/1430/Y160M-4 | 1450/11 | YNL1210/ZS110-1 | 12.35/28 | 186.1 | 26.4ⅹ6.5ⅹ6.1 |
| φ3.5ⅹ11.5 | 50 | 17.2 | 126 | YR1800-8/1430/Y200L2-2 | 1800/37 | JSX1300A/JMX560 | 43.02/318 | 252.3 | 28ⅹ8ⅹ6.3 |
| φ3.8ⅹ13 | 70-75 | 16.6 | 186 | YRKK800-8 | 2500 | JS130 | 44.9 | 221.5 | 19.7ⅹ6.5ⅹ5.9 |
| φ4ⅹ13 | 65 | 15.95 | 202 | YRKK900-8 | 2800 | JS130 | 46.7 | ||
| φ4.2ⅹ13 | 85 | 16.3 | 224 | YRKK900-8 | 3150 | MFY320 | 47 | ||
Not: Veriler bilyalı çimento değirmenine dayanmaktadır.




















