Çimento değirmeni kuşkusuz çimento öğütme tesisinin önemli ekipmanlarından biridir. Değirmenin kalitesi, çimentonun kalitesini doğrudan belirler. Kısa süre önce bir müşterimiz bize yazarak çimento değirmeninin modernizasyonu için nasıl bir çözüm önerebileceğimizi sordu. Değirmeninin yalnızca iki yıldır kullanıldığını ve öğütme sonunda elde edilen çimentonun iri taneli göründüğünü belirtti. “Ne yapmalıyım?” diye sordu.
AGICO CEMENT, müşterilerinin çimento üretim ekipmanlarıyla ilgili çeşitli sorunlarını çözmeyi taahhüt eder. Müşterilerimiz için çimento üretim hatları tasarlıyor, hatların konfigürasyonuna uygun ekipmanları ve bunlara ait aksesuarları tedarik ediyoruz. Bazı müşteriler mevcut üretim hatlarından veya çimento üretim ekipmanlarından memnun değil. Müşterilerimize çimento fabrikası modernizasyonu ve dönüşüm hizmetleri de sunuyoruz.
Çimentonun gereğinden iri olup olmadığını belirlemede başlıca iki gösterge kullanılır: özgül yüzey alanı ve elek bakiyesi. Benzer bir durum yaşayan iki çimento fabrikasını inceledik. Sorunun kaynağını bulmak için olası nedenleri bölüm bölüm elediklerini ve birden fazla deneme yaptıklarını gördük. Bu iki örnek üzerinden çimento değirmeninde öğütme inceliğinin nasıl ayarlanacağını ele alıyoruz.
Çimento değirmeni modernizasyonu – Örnek 1
İlk fabrikada üretilen çimentonun özgül yüzey alanı gereklilikleri karşılıyordu. 45 mikronluk elekte bakiye %17’nin altından %21’e, 80 mikronluk elekte ise %3’ün altından %3,2–%3,6 aralığına yükseldi. Çimento kalitesi belirgin biçimde etkilendi. Üretimi sürdürmek için önlem almak gerekiyordu. Bu nedenle sorunu çözmeye aşağıdaki adımlarla başladık.

Öğütme kapasitesini ayarlayın
Elek bakiyesi çok yüksekti, ancak çimentonun özgül yüzey alanı normaldi. İlk olarak öğütme kapasitesinin yetersiz olduğu düşünüldü ve ana öğütme kamarasına bir parça çelik eklendi. 45 mikronluk elekte bakiye azaldı, ancak 80 mikronluk elekte %4 civarında kaldı. Bakiyenin %3’ün altında olmasını gerektiren standart karşılanamadı.
Fan devrini düşürün
Daha önce bilyalar malzemeyle kaplandığı için hava hızı 650 r/min’den 1.000 r/min’e çıkarılmıştı. Ancak bu ayar malzemenin değirmende kalış süresini kısalttı ve öğütme yetersiz kaldı. Bunun üzerine hava hızı 725 r/min’e ayarlandı. Bu değişiklikten sonra da çimento kalitesi standardı karşılamadı, ancak topaklanmayı önlemek için hava hızı daha fazla düşürülemedi.
Öğütme eleğinin ızgara yarıklarını ayarlayın
Bilyaların malzemeyle kaplanması sorununu gidermek için ızgara yarıklarının genişliği 4 mm’den 6 mm’ye çıkarıldı. Bu değişikliğin malzemenin değirmende kalış süresini etkilediği düşünüldüğünden önceki ayara dönüldü. Ancak çimento inceliği hâlâ standardın gerektirdiği değerden biraz farklıydı.
Katkı malzemelerinin türünü ve dozajını kontrol edin
Önceki değişikliklerin hiçbiri sorunu çözmedi. Sonunda sorunun katkı malzemelerinin türünden ve dozajından kaynaklandığı belirlendi.
Şirket, çimentoda katkı malzemesi olarak öteden beri uçucu kül ve kuru cüruf (kireç taşıyla karıştırılmış, suyla granüle edilmiş cüruf) kullanıyordu. Daha sonra uçucu kül tedarikinin yetersiz kalması ve maliyet kaygıları nedeniyle değirmendeki karışıma öğütülmüş cüruf eklemeye başladı. Öğütülmüş cüruf oranı %5’in altındayken öğütme koşulları kontrol edilebilir aralıkta kaldı. Ancak oran %15 ± %1’e çıkarıldıktan sonra çimentonun elek bakiyesi giderek standardın üzerine çıktı. Bilyaların yıkanması ve öğütme işleminin ardından topaklanma ortadan kalktı. Üretim normale döndü.
Deneme sonuçlarına göre öğütülmüş cürufun dozajı yaklaşık %5 ± %1 olmalıdır. Az miktarda uçucu kül ilavesiyle öğütülmüş cüruf oranı yaklaşık %13 ± %1’e çıkarılabilir.
Çimento değirmeni modernizasyonu – Örnek 2
İkinci çimento fabrikasında da elek bakiyesi aniden yükseldi. Bu durum çimento kalitesini etkileyince fabrika çözüm aramaya başladı.

Fan devrini düşürün
İlk örnekteki yöntem uygulandı, ancak belirgin bir etki görülmedi.
Değirmene beslenen malzemenin tane boyutunu küçültün
İşletmeyle ilgili nedenlerle beslenen malzemenin tane boyutu 12,29 mm’den 24,11 mm’ye çıkarılmıştı. Daha sonra besleme tane boyutu 11,08 mm’ye düşürüldü, ancak elek bakiyesinde iyileşme görülmedi.
Bölme plakasının ızgara yarıklarını ayarlayın
Bölme plakasındaki ızgara yarıkları, ilk değirmen ve elekteki yarıklarla aynıdır. Bu yarıklar, malzemenin değirmendeki öğütülme süresini kontrol etmek için kullanılır. İncelemede bölme plakasındaki yarıkların büyük ölçüde tıkandığı görüldü. Bunun üzerine bölme plakası değiştirildi ve ekipmanın öğütme kapasitesini artırmak için çelik bilya eklendi.
Toz separatörü sistemini kontrol edin
Tozun inceliğini separatör kontrol eder. Bu nedenle ürün irileştiğinde öncelikle separatör incelenir. İnceleme sonucunda separatörde herhangi bir anormallik saptanmadı.
Üretim miktarını azaltın
Üretim miktarını azaltmanın amacı, değirmendeki iri klinker tanelerinin bir kısmını öğüterek tüketmektir. Ancak elek bakiyesinin standardı karşılamaması sorunu devam etmektedir.
Separatörün havalı oluk bezini değiştirin
Çeşitli kontroller ve ayarlamalar yine sonuç vermeyince separatör sistemi yeniden incelendi. Sonunda separatörün havalı oluğundaki hava kanalının tıkalı olduğu ve girişe yakın kısımdaki bezin hasar gördüğü belirlendi. Havalı oluğun bezi değiştirildi. Malzeme debisi dengelendikten sonra geri dönen malzeme miktarı dalgalandı. Bu miktar normale dönme eğilimi gösterse de elek bakiyesi giderek artıyordu.
Laboratuvarda yaş eleme deneyinde kullanılan eleği temizleyin
Sonunda sorunun laboratuvarda yaş eleme deneyinde kullanılan elekten kaynaklandığı belirlendi. Elek asitle temizlendikten sonra öğütülen malzemenin elek bakiyesi normal değerine döndü.
Çimentonun değirmenden daha iri taneli çıktığı durumlarda önce fan devrini ayarlayabileceğimizi, öğütme kapasitesini artırmak için çelik bilya veya çelik çubuk ekleyebileceğimizi ve bölme plakasını ya da öğütme eleğinin ızgara yarıklarını ayarlayarak değirmende üretimin normal seyredip seyretmediğini gözlemleyebileceğimizi gördük. Ardından besleme oranını, üretim miktarını ve diğer parametreleri kendi üretim koşullarınıza göre ayarlayın. Son olarak ince ayarları yapın.
Yukarıdaki örnekler, çimento ekipmanlarının modernizasyonu ve yenilenmesi için yürüttüğümüz çok sayıda projenin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyor. Çimento ekipmanlarının modernizasyonu ve yenilenmesiyle ilgili sorularınız için bize danışabilirsiniz.





















