Günümüzde döner fırın metalurji, yapı malzemeleri ve maden sektörlerinin yanı sıra diğer sanayi kollarında da kritik bir rol oynar. Büyük ölçekli bir kalsinasyon ekipmanı olan döner fırın, döner fırın parçaları olarak adlandırdığımız çok sayıda bileşenden oluşur. Bunlar arasında fırın gövdesi (silindir), fırın taşıyıcı makarası, fırın dayama makarası, çember dişli ve pinyon dişli ile fırın giriş ve çıkışındaki lamelli veya grafit sızdırmazlık elemanları bulunur.
Döner fırın üretiminde uzman bir firma olarak tüm döner fırın parçalarını ayrıntılı biçimde tanıtıyoruz.
Fırın gövdesi
Döner fırın gövdesi düz silindirik, sıcak ucu genişletilmiş, soğuk ucu genişletilmiş veya her iki ucu genişletilmiş (halter biçimli) olabilir.
Fırın gövdesi genellikle farklı kalınlıklarda Q235 (A3) çelik levhalardan imal edilir. Yaygın levha kalınlıkları 18, 20, 25, 28, 29 ve 32 mm olup başka kalınlıklar da kullanılır. Taşıyıcı fırın bandajı bölgesindeki kalın çelik levhaya ek olarak, gövdenin çevresine eşit aralıklarla onlarca altlık levhası yerleştirilir. Böylece yük gövdeye daha eşit dağılır ve bandajın gövdeyi aşındırması önlenir. Gövde, ısının dağılması için daha elverişli koşullar sağlar.
Fırın gövdesi, döner fırının genel işleyişinde önemli bir rol oynar. Yüzeyi pürüzlü olmasına rağmen tozun akış hızını azaltabilir ve malzemenin fırındaki reaksiyon süresini uzatabilir. Başlıca işlevleri şunlardır:
- Fırın gövdesi, döner fırın gövdesinden çevreye ısı yayılımıyla oluşan kayıpları etkili biçimde azaltabilir, ısı enerjisinin depolanmasına önemli ölçüde katkı sağlayabilir ve kireç fırınının ısıl verimini büyük ölçüde artırabilir.
- Kalsinasyon sırasında refrakter tuğlaya bağlı olan fırın gövdesi, ısı aktarım ortamı işlevi görebilir. Yüksek sıcaklıktaki havayla temas eden gövde, ışınım ve taşınım yoluyla havadan büyük miktarda ısı alabilir. Ardından alt kısımdaki malzemeyle tam temas kurarak ısıyı kalsine edilmiş farine hızla aktarabilir ve böylece döner fırında yüksek sıcaklıklı bir ortamın oluşmasını destekleyebilir. Bu ortamın oluşumu, kalsinasyon etkisi ve fırındaki kule yüksekliğindeki malzemenin hızı.
- Uzun süre yüksek sıcaklıkta kalsinasyon, döner fırının silindirik gövdesinde kaçınılmaz olarak farklı derecelerde hasara yol açar. Malzemenin kalsinasyon süresi uzadıkça ve ekipmanın işleme kapasitesi sürekli arttıkça döner fırının hizmet ömrü giderek kısalır. Fırın gövdesi refrakter tuğlaları iyi koruyabilir, yüksek sıcaklıkta yanmalarını azaltabilir ve hizmet ömürlerini uzatabilir.

Taşıma düzeneği
Taşıma düzeneği, fırın bandajı, taşıyıcı makara grubu ve dayama makarası grubundan oluşur.
Fırın bandajı
Yuvarlanma halkası olarak da adlandırılan döner fırın bandajı, refrakter tuğlalar, iç aksam ve malzeme dâhil olmak üzere silindirin tüm ağırlığını taşıyıcı makaraya aktarır. Böylece silindir taşıyıcı makara üzerinde düzgün biçimde dönebilir. Bu nedenle fırın bandajı yeterli mukavemete ve dayanıklılığa sahip olmalıdır. Bandaj aynı zamanda silindirin radyal rijitliğini artırır ve kendisi de yeterince rijit olmalıdır.


Taşıyıcı makara grubu
Taşıyıcı makara grubu, bir taşıyıcı makara, bir makara mili ve bir yataktan oluşur.
Her taşıyıcı makara çifti, fırın gövdesinin en kesitindeki merkez çizgisine göre simetrik yerleştirilmelidir. Her makaranın merkezi ile gövde kesitinin merkezi arasındaki mesafe, taşıyıcı makaranın ve fırın bandajının yarıçapları toplamına eşit olmalıdır. Bu konumda, gövde kesitinin merkezinden iki makaranın merkezlerine çizilen doğrular arasındaki açı 60° olur. Bu yerleşim, gövdenin iki yana kaymadan dengede kalmasını sağlayabilir ve taşıyıcı makaraların gövdeyi sıkıştırmasını önler. Fırın bandajının taşıyıcı makara yüzeyine eşit biçimde temas etmesi için her makaranın mili fırının merkez eksenine paralel olmalıdır.

Dayama makarası grubu
Dayama makarası düzeneği, fırın gövdesinin eksenel hareketini gösterir (sinyal dayama makarası) veya bu hareketi kontrol eder (dayama blok makarası ve hidrolik dayama makarası).
Hidrolik dayama makarasının hidrolik sistemi, hidrolik silindir, yağ pompa istasyonu ve diğer bileşenlerden oluşur.
Çalışma prensibi: Fırın çalıştırıldığında yağ pompasının motoru devreye girer. Yağ, depodan emilir ve akümülatör üzerinden hidrolik silindire girer. Yağın ittiği piston, fırın gövdesini ve fırın bandajını yukarı doğru hareket ettirir. Dayama makarasının bloğu üst sınır anahtarına ulaştığında yağ pompası durur, elektromanyetik yön kontrol valfine enerji verilir ve yağ dönüş devresi açılır. Hidrolik silindirdeki yağ, kısma valfinden geçerek aşağı yöndeki eksenel hareketin hızını ayarlar. Makara bloğu alt sınıra ulaştığında solenoid valfin enerjisi kesilir ve yağ dönüş devresi kapanır. Aynı anda besleme pompasının motoru çalışır ve pompa hidrolik silindire yağ gönderir.

Tahrik düzeneği
Tahrik düzeneği, döner fırının ana bileşenlerinden biridir. Fırının uzun süre güvenle çalışabilmesi için gövdeye ilişkin “yatay doğrultuda çelik ve boyuna doğrultuda esneklik” şartının etkin biçimde karşılanması ve taşıma düzeneğinin güvenilirliğinin sağlanması gerekir. Tahrikin kararlı ve güvenilir olması da önemli bir koşuldur.
Bileşenler: SCR doğrultucu, DC motor hız kontrol sistemi, ana redüktör, yardımcı tahrik düzeneği, çember dişliler ve pinyon dişli.
Döner fırının silindirik gövdesine monte edilen büyük çember dişli (büyük halka dişli), gücü tahrik düzeneğinden gövdeye aktarır. Döner fırında yük taşıyan en büyük bileşenlerden biridir. Taşıyıcı makara ile dayama makarasının yakınına monte edilir. Büyük çember dişli, fırın gövdesine kaynaklı veya pimli bir yay plakasıyla bağlanır. Bu plaka darbeleri sönümleyerek dişliyi ve dişli kutusunu koruyabilir.

Sızdırmazlık düzeneği
Sızdırmazlık düzeneği de döner fırının önemli bileşenlerinden biridir. Döner fırının normal çalışması, fırın sızdırmazlık sisteminin performansıyla yakından ilişkilidir.
Döner fırın negatif basınç altında çalışır. Fırın çıkış ucu ile çıkış davlumbazı arasındaki sızdırmazlık yetersizse dışarıdan fırına soğuk hava girer ve fırındaki malzeme, yakıt ve hava miktarları arasındaki oran etkilenir. Bunun sonucunda ızgaralı soğutucudan fırına giren sekonder havanın debisi ve sıcaklığı düşer, ısı tüketimi artar ve klinkerin soğutulması olumsuz etkilenir.
Fırın giriş ucu ile duman kamarası arasındaki sızdırmazlık yetersizse, buradaki emiş fırının çıkış ucundakinden daha güçlü olduğundan içeri kolayca büyük miktarda soğuk hava girer. Fırındaki gazın tahliyesi zorlaşır ve toz kömür tam olarak yanmaz. Bunun sonucunda hem kömür tüketimi hem de fırın girişindeki büyük fanın yükü artar.
Sızdırmazlık düzeneği tipleri:
- Labirent tip: Sızdırmazlık elemanları birbirine temas etmez.
- Temaslı tip: Sızdırmazlık elemanları birbirine temas eder.
- Salmastra kutulu tip: Sızdırmazlık, salmastra ile sağlanır.
- Hava perdeli tip: Dışarıdan az miktarda gaz verilerek oluşturulan hava perdesi sızdırmazlığı sağlar.






















